De kunst van het denken. Survivalgids voor een onvoorspelbare Wereld.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Alan Jacobs
Uitgeverij: 
Balans, Amsterdam, 2018
ISBN: 
978 94 600 3812 9

Alan Jacobs is hoogleraar letterkunde en schrijver. Jacobs noemt denken eerder een kunstvorm dan een wetenschap, maar hij stelt dat wetenschap wel helpt. Zijn boek gaat daar dan ook vooral over.

Het woord “gids” in de ondertitel is eigenlijk misleidend. Zijn boek is namelijk geen handleiding. Het is zelfs moeilijk omdat onder de verschillende hoofdingen verschillend gesproken wordt.
Dat is uiteraard verwarrend voor de lezer.

Wat hij schrijft, komt wél heel realistisch over, mede als gevolg van Jacobs’ ervaringen bij 30 jaar lesgeven aan masterstudenten.  Alleen iets wat compleet is, rationeel en emotioneel, betrokken en eerlijk, vindt Alan Jacobs “echt” nadenken.
En blijkbaar heeft Alan Jacobs veelvuldig opzoekingswerk bij andere schrijvers en filosofen verricht om zijn tekst te ondersteunen met citaten en tekstfragmenten.

Jacobs is een overtuigd christen en vindt dat hij daaromtrent veel onbegrip ontmoet.
De meeste voorbeelden van doordenken die Alan Jacobs gebruikt steunen (dus) op de bijbel…
Alan Jacobs komt tevens regelrecht uit voor zijn christelijk geloof, maar hij verhult ook zijn menselijke zwaktes niet.  Hij citeert de les van Socrates dat “ken uzelf” moeilijk uit te voeren is.
Het hele boek heeft bijgevolg wel als rode draad het beeld van een god die de kosmos schiep, maar die toch met goed- of afkeuring de gangen van elke mens op de nietige aarde zou volgen.

Alan Jacobs leidt de lezer verhalend naar het aankweken van goede gewoonten. De eerste stap op de weg naar goed nadenken is de accurate diagnose van uw geestelijke toestand. Maar de kunst van goed denken is, anderzijds, ook afkerig van strenge regels. De weg naar goed nadenken is met andere woorden niet gemakkelijk en vergt de nodige inspanning.

Jacobs heeft het eveneens uitvoerig over problemen in de samenleving die het zuivere denken als onderwerp overstijgen. Verhelderend is dat hij veel van wat anderen zeggen of schrijven, daarbij als een aanleiding ziet om zélf na te denken. Jacobs stelt tevens dat de rede alléén een inadequate raadgever is, en voegt er aan toe dat de menselijke hersenen de energie niet kunnen opbrengen om voortdurend rationeel te denken.

De ware wijze gebruikt alleen dàn moeilijke woorden, schrijft Jacobs, wanneer het onmogelijk is om iets duidelijk te maken in simpele taal.
Verder komen metaforen en mythen aan bod, evenals ‘hokjesdenken’ en thema’s zoals solidariteit, de zoektocht naar waarheid en zekerheden,…  Het boek beslaat zo een hele baaierd van thema’s.
Alan Jacobs noemt de uitspraak van onder andere Confucius “de reis zelf is de bestemming”, afgezaagd. Ook het begrip “humanistisch” vindt Alan Jacobs afgezaagd en uit de tijd.

Tenslotte stelt de auteur een checklist op inzake “goed nadenken”, maar daar kunnen heel wat bedenkingen bij worden geplaatst.

Samenvattend. Dit is een vlot geschreven boek, dat zeker interesse kan wekken en dat - zoals zo vaak bij goede non-fictie – er vooral toe aanzet om aan zelfreflectie te doen. Dit is uiteraard de bedoeling van de auteur, maar men moet de inhoud ook kaderen binnen zijn christelijke visie en met de nodige kritische houding analyseren.

 

Willy Raats

 

 

Koop dit boek met (leden)korting op http://www.epo.be/HVV/

€ 15,90